.
کتیبه خشایارشا در ترکیه:
در ناحیه مهم و باستانی وان، یک سنگ‌نوشته از خشیارشا، چهارمین پادشاه هخامنشی و فرزند داریوش وجود دارد. این کتیبه در سینه‌کش صخره‌ای دست نیافتنی و در زیر قلعه بزرگ اورارتویی (واقع در میانه دو بخش جدید و قدیم وان) و با ارتفاع تقریبی بیست متر از سطح زمین جای دارد. از طریق پلکانی سنگی که بسوی قلعه می‌رود، می‌توان بیشتر به این اثر نزدیک شد. کتیبه خشیارشا، اندازه‌ای در حدود ۲ در ۴ متر دارد و در سه ستون نوشته شده است. ستون سمت چپ که پهن‌تر از دو ستون دیگر است با ۹۲ واژه و ۵۷۷ حرف، به خط و زبان فارسی باستان، ستون میانی به خط و زبان عیلامی، و ستون سمت راست به خط و زبان اکدی/ بابلی نو نوشته شده است. هر ستون از ۲۷ سطر تشکیل شده و متن‌های عیلامی و اکدی، ترجمه تقریباً برابر متن فارسی باستان همین کتیبه است. این سنگ‌نگاره از نظر میزان فرسایش در وضعیت مطلوبی قرار دارد و به ویژه متن فارسی باستان آن کاملاً سالم و خوانا باقی مانده است. مضمون کتیبه هخامنشی وان، همانند چندین کتیبه دیگر از خشیارشا و داریوش است، جز آنکه در اواخر آن، خشیارشا بازگو می‌کند که ایده و آغاز ساخت این اثر متعلق به پدرش بوده است و او آنرا به پایان رسانده است: «خدای بزرگ است اهورامزدا، که بزرگ‌ترین خدایان است، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که خوشبختی را برای مردم آفرید، که خْـشَـیارشا (حرف‌نوشت: خَـ شَـ یَـ ـا رَ شَـ ـا) را شاه کرد. تکِ بسیاری شاه (متن اصلی: اَئـیـوَم پَـرونـام خْـشـایَـثْـ‌یَـم)، تکِ بسیاری فرمانروا.
من خشیارشا، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه سرزمین‌هایی با بسیار مردمان (خْـشـایَـثْـیَـه دَهْـیـونـام پَـرو زَنـانـام)، شاه بر این زمینِ بزرگ و بس دور. پسر داریوش شاه، هخامنشی.
گوید خشیارشا شاه: داریوش شاه که مرا پدر بود، به خواست اهورامزدا بسا بهترین‌ها بکرد و فرمان کندن (کَـنْـتَـنَـئـی) اینجا را بداد، جایی که نپشته‌ای (دیـپـیـم) ننوشت. پسانگاه، من فرمان نبشتن این نپشته را دادم. اهورامزدا بپایاد با دیگر خدایان (بَـگَـئـیـبـیـش)، مرا و شهریاری مرا و آنچه که کرده‌ام». (منبع: وب سایت پژوهش های ایرانی) #هخامنشیان #اشکانیان #ساسانیان #اهورامزدا #فروهر #زرتشت #کوروش_بزرگ #داریوش_بزرگ #خشایارشا #خسرو_انوشیروان #تخت_جمشید #پارسه #پرسپولیس #پاسارگاد #کتیبه_خشایارشا #وان_ترکیه #ماد #پارت #پارس #هنر #تاریخ #تمدن #ایران #ایرانشهر

https://www.instagram.com/p/BuLnzJWnro2/?utm_source=ig_share_sheet&igshid=kyxvowuhf65u

🔸🔸🔸مطلب وارده🔸🔸🔸


♦️خشونت و ممنوعیت علم در دوره ساسانی /۱

✍دکتر سیدعبدالمجید الهامی
۱۶ خرداد ۱۴۰۵

   منابع برخلاف قرائت رسمی ونوشتارهای سفارشی حکومتی برای دوره ساسانی،  گزارش از خشونت لجام گسیختگی حکومت ساسانی را می دهند؛ برای درک این موضوع به چند مورد شاخص آن اشاره می شود، در این ارتباط از جمله آورده اند که: شاپور اول ساسانی، همسر خود را به وسیله موهایش به قتل رساند:"تئودور نولدکه مورخ آلمانی می نویسد: شاپور بفرمود مردی اسبی سرکش سوار شده، آنگاه گیسوان آن زن را به دم آن اسب بستند و بعد اسب را بدوانیدند تا آنکه دختر قطعه قطعه شد."  *ایرانیان و عرب ها در زمان ساسانیان.ص. ۸۶*

  پ ن: همسر شاپور هیچ فعل اشتباهی علیه شوهرش انجام نداده بود. شاپور فقط احتمال می داد که شاید بعدها به او خیانت کند.
    در این ارتباط و در راستای اعمال خشونت در دوره ساسانی نقدی بر آنان هست که نشان می دهد این خشونت در طول بیش از 400 سال حکومت آنان رایج بوده است. کارنامه یزدگرد اول ساسانی در حکومتداری یکی از نشانه های این روش سبعانه است. طبری، می نویسد:
   "یزدگرد (اول) مردی خشن وسنگدل بود وعيوب فراوان داشت و بزرگترین عیب او آن بود که هوشیاری وادب وؤاقسام دانش را که آموخته بود ودر آن مهارت یافته بود، آنجا که نباید به کار می برد وپیوسته به چیزهای زیان آور متمایل بود‌. و همه ی بصیرت خویش را به فتنه گری ومکاری صرف می کرد و به شر دلبسته وفریفته اینگونه رفتار خویش بود و به علم وادب دیگران اعتنایی نداشت. بدتر از همه اینکه خشن وتندخوی بود وخطای اندک، از نظر وی بسیار بزرگ می نمود، ولغزش ناچیز به دیده وی عظیم بود. هیچکس هر چند بنزد یزدگرد مقرب بود، جرأت نداشت درباره کسی پیش وی شفاعت کند. به همه بدگمان بود وهیچکس را به چیزی امین نمی دانست وهیچکس را به پایمردی پاداش نمی داد.

    اگر انسان فرومایه ای را برمی آورد، آنرا نیک می شمرد و اگر کسی برای دیگری سخنی با وی می گفت می پرسید:«برای این گفتگو چه گرفته ای ودستمزد تو چیست؟» وکسی به جز فرستادگان حاکمان دیگر، با وی سخن کردن نیارست ومردم با توسل به سنتهای نيک و رسوم معمول از آزارهای وی، سلامت مانده بودند و بر ضدش هماهنگی و همدلی می کردند.

   رأی وی آن بود که هر که خطایی کند وی را چندان عقوبت دهد که به سیصد سال مانند آن میسر نشود! عقوبت وی اندک نبود وچنان سخت بود که بدتر از آن متصور نبود. اگر خبر می یافت که یکی از خاصان وی با یکی از همکاران خویش دوستی استوار دارد، وی را از کار برمیداشت. چون سران وبزرگان دیدند که ظلم وجور وی پیوسته زیادتر می شود فراهم شدند و از ستم وی به خداوند شکایت کردند و بنالیدند وگریه کردند که زودتر از او رهاییشان دهد."

    یزدگرد در آغاز کار فردی بنام نرسی را وزارت داد که خردمند روزگار بود و در ادب وفضل سرآمد کسان بود و او را مهرنرسی ومهرنرسه میگفتند وهزار بنده لقب دادند. مردم امید داشتند که یزدگرد، خوی بد خود را واگذارد ونرسی او را به صلاح آرد. و چون پادشاهی وی استقرار یافت بزرگان و سران را اهانت بسیار کرد وضعیفان را بیازرد وخون بسیار بریخت وچنان دوران سختی بود که مردم (پارس) به یاد نداشتند.

   بزرگان پارسی وسران خاندانها سخنها کردند و از خشونت یزدگرد، پدر بهرام و بد رفتاری وی یاد کردند وگفتند که از سو تدبیرش، زمین را ویران کرد وظلم وکشتار کرد و در قلمرو خویش مردم را می کشت و بسیاری کارهای زشت دیگر می کرد و گفتند که پیمان کرده اند که شاهی را از نسل یزدگرد بگیرند. *تاریخ طبری، ج ۲، ص.ص ۶۰۸، ۶۰۹، ۶۱۸*

    حمله اردشیر بابکان(موسس سلسله ساسانی) به منطقه فارس وغارت وکشتار در آنجا از جمله خشونت حکومت ساسانی است.

   تئودور نولدکه، مستشرق آلمانی می نویسد: در ده لار از روستاهای کوچاران که از زمین های ساحلی اردشیرخُرَّه است، زنی پادشاهی می کرد. مردم او را بزرگ می داشتند ومی پرستیدند ومال وگنج وسپاه فراوان بر او گرد آمده بود. اردشیر با سران آن دین بجنگید و آن زن را بکشت ومال و گنج فراوان او را برگرفت. *ایرانیان و عرب ها در زمان ساسانیان ص۴۸*
   استفاده از زور وشمشیر برای پیشرفت آیین زرتشت، توسط اردشیر بابکان.

  سر جان ملکم، بریتانیایی می نویسد:
    "مشهور است که اردشیر، با وجود صفات بزرگ، در دین زرتشت متعصب بود، وفقط نه همین کوشش در اعلای اعلام واجرای احکام آن مذهب می کرد، بلکه مردم را به شکنجه وعقوبت، اجبار به رعایت لوازم شریعت خود می نمود. در ایام فترت وهرج ومرج مملکت، شریعت زرتشت نیز مهمل مانده بودند، ملت بر هزار قسم مختلف منقسم شده بود، می تواند این عمل اردشیر از روی تعصب به جهت مصالح ملکی باشد.


ادامه دارد.

#علم
#ساسانیان
#سید_عبدالمجید_الهامی
@NewHasanMohaddesi.

#زن_زندگی_آزادی

شب نشینی هالو 👇
T.me/sh_n_halloo