شب نشيني هالو

-آقای قدوسی آن زمان چه سمتی داشتند؟

آن زمان دادستان کل انقلاب بودندکه مستقیما توسط امام خمینی منصوب شده بودند.

-یعنی مقامی بالاتر از آیت الله محمدی گیلانی داشتند؟

آقای قدوسی دادستان کل انقلاب بود و آقای گیلانی رئیس دادگاه رسیدگی کننده.

-بنظرتان چه مقامی بالاتر از دادستان کل انقلاب مرحوم قدوسی بود که توانست نظر آقای قدوسی مبنی بر بی‌گناهی امیرانتظام را وتو کند و آقای امیرانتظام سرانجام به جاسوسی محکوم شود؟ پشت پرده محاکمه امیرانتظام چه کسی بود که قدرتش از دادستان انقلاب بیشتر بود؟

به گمان من موضوع به فضای سیاسی آن زمان بازمی‌گشت. در‌واقع یکی از اعضای دولت مهندس بازرگان، محکوم شد تا از این طریق پازل حمله به دولت مرحوم بازرگان تکمیل گردد.

-تئوریسین نظریه محاکمه امیرانتظام چه کسی بود؟زیرا دکتر بهشتی شخص اول دستگاه قضایی هم معتقد بود عباس امیرانتظام جاسوس نیست.

اینکه مرحوم بهشتی هم مخالف محاکمه امیرانتظام باشد، حرف درستی است چون با مشی ایشان که رعایت جوانب شرعی قضیه بود، سازگاری کامل داشت.

به گمان من مصاحبه‌هایی که بعد از این وقایع انجام شد، کنجکاوی‌هایی که خبرنگاران مستقل و اصحاب سیاست بعد از این ماجرا در طول این سال‌ها انجام دادند، نشان داد پشت صحنه ماجرای سفارت آمریکا بدون تحریک جریان خارجیِ مخالف حضور آمریکا در ایران و مخالفان رابطه ایران و آمریکا نبوده است.

بنظر بنده کسانی که این افکار را القاء می‌کردند، عناصر حزب توده، احزاب چپ و عناصر وابسته به شوروی بودند. بنده گمان می‌کنم که جو انقلابی ضدآمریکایی آن زمان بی‌تاثیر از عناصر چپ و عناصر حزب توده نبوده است. همانطور که بسیاری از آن‌ها مثل طبری و….. هم به این موضوع در خاطرات خود اشاره کرده‌اند.البته این موضوع تحقیق مستقلی می‌طلبد و در سال‌های گذشته فقط بخشی از ابعاد از آن روشن شده است

-مرحوم دکتر یزدی به بنده صراحتا گفتند ماجرای امیرانتظام، توطئه شوروی بود و آن‌ها را دخیل در توطئه علیه مهندس بازرگان و سقوط دولت موقت می‌دانست، نظرشما چیست؟

مرحوم دکتر یزدی یک خبیر در سیاست و دیپلماتی کارکشته و دلسوز بود که با دانش سیاسی صحبت می‌کرد. ایشان به طور حتم به مدارکی دسترسی داشته که این حرف را زده است. اما ما، از تخمین و احتمال در این رابطه صحبت می‌کنیم. حدس می‌زنم که فرمایش دکتر یزدی درست باشد. چون کسانی که از این ماجرا سود می‌بردند در واقع کارگردان بسیاری از ماجراهای رادیکال انقلابی و تند بودند و سعی داشتند تا دست و پای آمریکا را قطع کنند و ایران را بیشتر در اختیار خودشان بگیرند البته بر شما نیز روشن است که انقلاب اسلامی و برچیده شدن پایگاه‌های آمریکا علیه شوروی و برهم خوردن معادله سیاسی- نظامی منطقه چقدر به نفع روس‌ها تمام می‌شد و چقدر در این ماجرا منفعت داشتند. من گمان می‌کنم عوامل شوروی در ماجرای امیرانتظام بی‌تاثیر نبودند. گزارش‌هایی که بعدا در خصوص دادگاه امیرانتظام داده شد مشخص گردید یکی از مخالفان سرسخت دولت مهندس بازرگان، حزب توده بوده و دست عناصر وابسته به روس در ماجرای سقوط دولت موقت وجود داشته است.

-آیا شما قبل از فوت آقای امیرانتظام ملاقاتی با ایشان داشتید؟

من قبل از اینکه به سؤال شما پاسخ بدهم اجازه می‌خواهم نکته‌ای را بازگو کنم تا مسئله‌ای مغفول نماند. هنگامی که موضوع اتهام جاسوسی آقای امیرانتظام مطرح شد، اتهام دیگری هم به ایشان زدند و به ما گفتند اگر ایشان از اتهام جاسوسی تبرئه شده به خاطر اتهام دیگری که دارد ایشان را تحویل مقامات زندان اوین بدهید تا در دادگاه به اتهام‌های دیگرش رسیدگی شود..
اتهام‌های دیگر ایشان هم خودش موضوعی جدا بود و آن موضوع در مورد مجلس خبرگان بود که به عنوان انحلال مجلس خبرگان در کیفرخواست امیرانتظام آمده بود.

(ماجرا هم این بود که) در ابتدا قرار بود پیش‌نویس قانون اساسی توسط مهندس بازرگان به نظر مجلس موسسان برسد و پس از آن به نظرخواهی گذاشته شود. بعضی مقامات از جمله مرحوم هاشمی گفته بودند که دیگر نیاز به مجلس موسسان نیست. چرا که عده‌ای از حقوقدانان متعهد و مستقل و خوش‌فکر این پیش‌نویس را تهیه کرده‌اند و مورد تأیید بنیانگذار جمهوری اسلامی و مقامات نظام هم قرار گرفته است. همین پیش‌نویس را می‌توان تأیید کرده و به آرای عمومی گذاشت.

اما مرحوم بازرگان گفته بود چون امام و ما به مردم قول داده‌ایم که پیش‌نویس به نظر مجلس موسسان برسد حتماً این مجلس تشکیل شود. مقدمات تشکیل مجلس خبرگان جهت بررسی قانون اساسی به عهده مرحوم مهندس بازرگان گذاشته شد.

10.1K views14:48