«با او در پایگاه مودی آشنا شدم ،آرام و متین و پربار. به ایران که برگشتم ،او کابین جلو میپرید و من کابین عقب اف-۴. یاد دارم در بریفینگ بامدادی عملیات مطالبی پیرامون خطر اضافهوزن و چاقی را با توان یک سخنران وارد بیان کرد؛ مطلبی که به دانش و سواد یک پزشک بیشتر نزدیک بود. همیشه دوست داشتم بک سیت او بپرم ،چون از او میآموختم.»
تسریع در روند ساخت رآکتور تموز-۱ و نگرانی اسرائیل
پس از حملهٔ هوایی ایران به تأسیسات هستهای عراق، روند ساختوساز در این مرکز سرعت پیدا کرد تا رآکتور اصلی ۴۰ مگاواتی آن یعنی اوسیراک یا تموز-۱ که از نوع آب سبک بود، سریعاً تکمیل شود. دولت فرانسه ۲۷.۵ پوند برابر با ۱۲.۴ کیلوگرم سوخت اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۹۴ درصد جهت استفادهٔ این رآکتور به عراق تحویل داد. علاوه بر خرید سوخت از فرانسه جهت استفاده در رآکتور تموز-۱ و همچنین رآکتور تحقیقاتی پنج مگاواتی تموز-۲ ساخت فرانسه و یک راکتور ۲ مگاواتی تحقیقاتی روسی (ساخته شده توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۳۴۶)، دولت عراق یکصد تن کیک زرد یا اکسید اورانیوم غلیظشده (U3O8) از پرتغال و یکصد تن دیگر از نیجر خریداری کرد بدون آنکه توضیحاتی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی دربارهٔ استفاده از آنها ارائه دهد.
پیشتر، در سوم آبان ۱۳۵۸، صدام حسین در جریان یک سخنرانی تبلیغاتی و ضد اسرائیلی اعلام کرده بود که جهان عرب باید سریعاً به سلاح اتمی دست پیدا کند زیرا اسرائیل خود به دنبال چنین سلاحی است و اگر به آن دست پیدا کند، کشورهای عربی را نابود خواهد کرد.
تلاش برای تسریع روند تکمیل رآکتور اوسیراک یا تموز-۱، واردات دویست تن کیک زرد، خریداری و واردات سلولهای داغ رآکتور از ایتالیا و انجام مذاکرات جهت خریداری سریع یک رآکتور اورانیوم با قابلیت استفاده از کیک زرد بهعنوان سوخت جهت تولید میزان قابلتوجهی پلوتونیوم، همگی در راستای دستیابی سریع عراق به سلاح اتمی بود.
عملیات اپرا و انهدام رآکتور اوسیراک توسط نیروی هوایی اسرائیل
کشورهای غربی بهخصوص ایتالیا و فرانسه بهدلیل منافع مالی در حال تسریع روند دستیابی عراق به سلاح اتمی در سال ۱۳۶۰ بودند. بنا بود فعالیت نیروگاه اتمی اوسیراک یا تموز-۱ در شهریور ماه آن سال آغاز شود و چنانچه در چنین شرایطی نیروی هوایی اسرائیل آن را بمباران میکرد، بهطور قطع آلودگی زیستمحیطی شدیدی در روستاهای اطراف شهر بغداد ایجاد میکرد که میتوانست به مرکز شهر نیز برسد و جان صدها هزار نفر غیرنظامی را به خطر بیندازد.
مقامات اسرائیلی تصمیم گرفتند سریعاً عملیاتی جهت انهدام این رآکتور طراحی کنند که اپرا (Opera) نام گرفت و بنا بود با استفاده از پیشرفتهترین هواپیماهای جنگندهٔ نیروی هوایی اسرائیل شامل جنگندههای همهمنظورهٔ اف-۱۶ا نِتز (شاهین) صورت بگیرد.
این جنگندهها پیشتر جهت تحویل به ایران در راستای قرارداد فروش تسلیحاتی «صلح گورخر-۱» منعقدشده در زمان حکومت پهلوی ساخته شده بودند، اما به دلیل فسخ قرارداد خریدشان توسط دولت بختیار در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۳۵۷ در جریان قرارداد فروش تسلیحاتی «سنگ مرمر صلح ۱» به نیروی هوایی اسرائیل تحویل شد و نخستین چهار فروندشان در مرداد ۱۳۵۹ به خاک اسرائیل رسید.
نیروی هوایی اسرائیل تا پایان سال ۱۳۶۰، ۶۷ فروند اف-۱۶آ و هشت فروند نمونهٔ دو کابینهٔ آموزشی رزمی آن یعنی اف-۱۶بی از ایالات متحده آمریکا دریافت کرد. خلبانان اف-۱۶ اسرائیلی در بهار سال ۱۳۶۰ و با پایان دورههای تکمیلی آموزشی، آمادگی رزمی جهت شرکت در هرگونه عملیات هوایی را اعم از بمباران و آن هم برونمرزی کسب کردند.
در نهایت عملیات در صبح روز ۱۷ خرداد ۱۳۶۰ با شرکت چهار فروند اف-۱۶آ از اسکادران ۱۱۰ «شوالیههای شمال» و چهار فروند اف-۱۶آ از اسکادران ۱۱۷ «جنگنده نخست» از پایگاه هوایی رامات دیوید در نزدیکی حیفا در شمال اسرائیل صورت گرفت. هر یک از دو اسکادران اف-۱۶ شرکتکننده یک هواپیمای اضافی به عنوان رزرو اختصاص داده بود تا در صورت بروز نقص فنی برای هر یک از اف-۱۶آ-های شرکتکننده سریعاً با آن جایگزین شود.
هر یک از هشت فروند جنگندهٔ اصلی شرکتکننده در عملیات مجهز به سه مخزن سوخت اضافی و دو موشک هوابههوا هدایت حرارتی اِیم-۹اِل سایدوایندر(AIM-۹L Sidewinder) بود. جهت بمباران نیز هرکدام دو بمب دو هزار پوندی مارک ۸۴ غیرهدایتشونده حمل میکردند.
نخستین دستهٔ چهار فروندی اف-۱۶ها با شناسهٔ رادیویی ایزمِل (Izmel) یک تا چهار از اسکادران ۱۱۷ بود که به ترتیب رهاسازی بمب بر روی هدف هواپیماهای ۱۱۳، ۱۰۷، ۱۱۸، و ۱۲۹ به خلبانیِ زیو راز، آموس یالدین، داو اوفِر و هاگای کاتز بودند. دستهٔ دوم از اسکادران ۱۱۰ نیز با شناسههای رادیویی اِشکول (Eshkol) یک تا چهار. این چهار هواپیما به ترتیب رهاسازی بمب بر روی هدف ۲۴۹، ۲۴۰، ۲۳۹ و ۲۴۳ به خلبانی امیر ناخومی، یِفاخ اِسپِکتور، اسرائیل شفیر و ایلان رامون بودند.
تسریع در روند ساخت رآکتور تموز-۱ و نگرانی اسرائیل
پس از حملهٔ هوایی ایران به تأسیسات هستهای عراق، روند ساختوساز در این مرکز سرعت پیدا کرد تا رآکتور اصلی ۴۰ مگاواتی آن یعنی اوسیراک یا تموز-۱ که از نوع آب سبک بود، سریعاً تکمیل شود. دولت فرانسه ۲۷.۵ پوند برابر با ۱۲.۴ کیلوگرم سوخت اورانیوم ۲۳۵ با غنای ۹۴ درصد جهت استفادهٔ این رآکتور به عراق تحویل داد. علاوه بر خرید سوخت از فرانسه جهت استفاده در رآکتور تموز-۱ و همچنین رآکتور تحقیقاتی پنج مگاواتی تموز-۲ ساخت فرانسه و یک راکتور ۲ مگاواتی تحقیقاتی روسی (ساخته شده توسط اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۳۴۶)، دولت عراق یکصد تن کیک زرد یا اکسید اورانیوم غلیظشده (U3O8) از پرتغال و یکصد تن دیگر از نیجر خریداری کرد بدون آنکه توضیحاتی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی دربارهٔ استفاده از آنها ارائه دهد.
پیشتر، در سوم آبان ۱۳۵۸، صدام حسین در جریان یک سخنرانی تبلیغاتی و ضد اسرائیلی اعلام کرده بود که جهان عرب باید سریعاً به سلاح اتمی دست پیدا کند زیرا اسرائیل خود به دنبال چنین سلاحی است و اگر به آن دست پیدا کند، کشورهای عربی را نابود خواهد کرد.
تلاش برای تسریع روند تکمیل رآکتور اوسیراک یا تموز-۱، واردات دویست تن کیک زرد، خریداری و واردات سلولهای داغ رآکتور از ایتالیا و انجام مذاکرات جهت خریداری سریع یک رآکتور اورانیوم با قابلیت استفاده از کیک زرد بهعنوان سوخت جهت تولید میزان قابلتوجهی پلوتونیوم، همگی در راستای دستیابی سریع عراق به سلاح اتمی بود.
عملیات اپرا و انهدام رآکتور اوسیراک توسط نیروی هوایی اسرائیل
کشورهای غربی بهخصوص ایتالیا و فرانسه بهدلیل منافع مالی در حال تسریع روند دستیابی عراق به سلاح اتمی در سال ۱۳۶۰ بودند. بنا بود فعالیت نیروگاه اتمی اوسیراک یا تموز-۱ در شهریور ماه آن سال آغاز شود و چنانچه در چنین شرایطی نیروی هوایی اسرائیل آن را بمباران میکرد، بهطور قطع آلودگی زیستمحیطی شدیدی در روستاهای اطراف شهر بغداد ایجاد میکرد که میتوانست به مرکز شهر نیز برسد و جان صدها هزار نفر غیرنظامی را به خطر بیندازد.
مقامات اسرائیلی تصمیم گرفتند سریعاً عملیاتی جهت انهدام این رآکتور طراحی کنند که اپرا (Opera) نام گرفت و بنا بود با استفاده از پیشرفتهترین هواپیماهای جنگندهٔ نیروی هوایی اسرائیل شامل جنگندههای همهمنظورهٔ اف-۱۶ا نِتز (شاهین) صورت بگیرد.
این جنگندهها پیشتر جهت تحویل به ایران در راستای قرارداد فروش تسلیحاتی «صلح گورخر-۱» منعقدشده در زمان حکومت پهلوی ساخته شده بودند، اما به دلیل فسخ قرارداد خریدشان توسط دولت بختیار در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۳۵۷ در جریان قرارداد فروش تسلیحاتی «سنگ مرمر صلح ۱» به نیروی هوایی اسرائیل تحویل شد و نخستین چهار فروندشان در مرداد ۱۳۵۹ به خاک اسرائیل رسید.
نیروی هوایی اسرائیل تا پایان سال ۱۳۶۰، ۶۷ فروند اف-۱۶آ و هشت فروند نمونهٔ دو کابینهٔ آموزشی رزمی آن یعنی اف-۱۶بی از ایالات متحده آمریکا دریافت کرد. خلبانان اف-۱۶ اسرائیلی در بهار سال ۱۳۶۰ و با پایان دورههای تکمیلی آموزشی، آمادگی رزمی جهت شرکت در هرگونه عملیات هوایی را اعم از بمباران و آن هم برونمرزی کسب کردند.
در نهایت عملیات در صبح روز ۱۷ خرداد ۱۳۶۰ با شرکت چهار فروند اف-۱۶آ از اسکادران ۱۱۰ «شوالیههای شمال» و چهار فروند اف-۱۶آ از اسکادران ۱۱۷ «جنگنده نخست» از پایگاه هوایی رامات دیوید در نزدیکی حیفا در شمال اسرائیل صورت گرفت. هر یک از دو اسکادران اف-۱۶ شرکتکننده یک هواپیمای اضافی به عنوان رزرو اختصاص داده بود تا در صورت بروز نقص فنی برای هر یک از اف-۱۶آ-های شرکتکننده سریعاً با آن جایگزین شود.
هر یک از هشت فروند جنگندهٔ اصلی شرکتکننده در عملیات مجهز به سه مخزن سوخت اضافی و دو موشک هوابههوا هدایت حرارتی اِیم-۹اِل سایدوایندر(AIM-۹L Sidewinder) بود. جهت بمباران نیز هرکدام دو بمب دو هزار پوندی مارک ۸۴ غیرهدایتشونده حمل میکردند.
نخستین دستهٔ چهار فروندی اف-۱۶ها با شناسهٔ رادیویی ایزمِل (Izmel) یک تا چهار از اسکادران ۱۱۷ بود که به ترتیب رهاسازی بمب بر روی هدف هواپیماهای ۱۱۳، ۱۰۷، ۱۱۸، و ۱۲۹ به خلبانیِ زیو راز، آموس یالدین، داو اوفِر و هاگای کاتز بودند. دستهٔ دوم از اسکادران ۱۱۰ نیز با شناسههای رادیویی اِشکول (Eshkol) یک تا چهار. این چهار هواپیما به ترتیب رهاسازی بمب بر روی هدف ۲۴۹، ۲۴۰، ۲۳۹ و ۲۴۳ به خلبانی امیر ناخومی، یِفاخ اِسپِکتور، اسرائیل شفیر و ایلان رامون بودند.
این جنگندهها تحت محافظت شش فروند جنگندهٔ رهگیر اف-۱۵آ پس از طی مسافت ۱۱۰۰ کیلومتری با عبور از فراز مرز اردن و عربستان سعودی به حریم هوایی عراق رسیدند و در ساعت ۱۷:۳۵ به وقت اسرائیل (۳۰ دقیقه پیش از غروب آفتاب) هدفشان را بمباران کردند.
تمامی اسکادرانهای جنگندهٔ پایگاههای رامات دیوید و اودا نیز در آمادهباش کامل قرار گرفتند تا در صورت واکنش نظامی عراق، پایگاههای هوایی این کشور را بمباران کنند.
جنگندهها ساعت ۱۶:۰۱ از پایگاهشان در اسرائیل به پرواز در آمدند و در سکوت کامل رادیویی به سمت هدف پرواز کردند. چند کیلومتر قبل از رسیدن بر فراز آن، مخازن سوخت اضافی خود را که خالی شده بود، در مناطق بیابانی رها کردند.
به محض رسیدن جنگندهها به نزدیکی رآکتور، خدمهٔ توپهای ضدهوایی محافظتکننده از آن شروع به تیراندازی به سمت جنگندههای شرکتکننده در عملیات کردند بدون آنکه بتوانند به آنها آسیبی برسانند.
در نهایت خلبانان اف-۱۶ در عرض تنها ۱۵ ثانیه هدفشان را بمباران کردند. خلبان هر جنگنده با فاصله دو ثانیه از فروند جلویی بمب را بر روی هدف رها کرد. خلبانان هفت فروند از هشت اف-۱۶ بمبهایشان را با دقت بر روی رآکتور رها کردند. در نتیجهٔ انفجارها گنبد رآکتور بر روی آن فرو ریخت و سازهٔ نگهدارندهٔ گنبد نیز به طرفین رآکتور ریخت و آبهای زیرزمینی به سطح رآکتور فوران کرد.
ده دقیقه پس از بمباران، خلبانان به یکدیگر رسیده و دو دستهٔ چهار فروندی را در آسمان تشکیل دادند و با استفاده از حریم هوایی اردن با سرعت به سمت اسرائیل بازگشتند بدون آنکه نیروی هوایی عراق به آنها آسیبی برساند.
به این ترتیب، نیروی هوایی اسرائیل موفق شد از دستیابی دیکتاتور عراق، صدام حسین، به سلاح اتمی جلوگیری کند و جان میلیونها نفر را بالقوه نجات دهد. اگرچه در ابتدا مقامات بسیاری از کشورهای غربی چون ایالات متحده آمریکا و فرانسه و همچنین برخی سیاستمداران اسرائیلی چون شیمون پِرِز به مناخیم بگین، نخستوزیر اسرائیل، و سایر مقامات لشکری و کشوری این کشور به علت انجام این عملیات اعتراض کردند، اما این عملیات بهعنوان یکی از موفقترین عملیاتهای نیروی هوایی اسرائیل در تاریخ ثبت شد.
انهدام رآکتور هستهای تموز-۱ وجههٔ سیاسی و نظامی عراق و دیکتاتور آن صدام حسین را خدشهدار کرد و در نتیجه او بهقدری عصبانی شد که دستور اعدام سرهنگ فخری حسین، فرمانده دفاع هوایی غرب عراق، و تمامی افسران زیردست او با درجهٔ بالاتر از سرگرد را صادر کرد.
سالها طول کشید تا دولت عراق موفق به بازسازی نسبی برخی از تأسیسات این نیروگاه اتمی در ده مایلی جنوب بغداد شد. سرانجام در جریان عملیات طوفان صحرا بهرهبری ایالات متحده آمریکا علیه عراق، بار دیگر این نیروگاه و این بار سایر رآکتورها در جریان یکی از بزرگترین مأموریتها یا عملیاتهای هوایی تاریخ و بزرگترین عملیات صورتگرفته توسط جنگندههای اف-۱۶ در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۶۹ بمباران شد، هرچند دو فروند از ۵۶ اف-۱۶ شرکتکنندهٔ نیروی هوایی آمریکا در این عملیات ساقط و خلبانان آن اسیر شدند.
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
تمامی اسکادرانهای جنگندهٔ پایگاههای رامات دیوید و اودا نیز در آمادهباش کامل قرار گرفتند تا در صورت واکنش نظامی عراق، پایگاههای هوایی این کشور را بمباران کنند.
جنگندهها ساعت ۱۶:۰۱ از پایگاهشان در اسرائیل به پرواز در آمدند و در سکوت کامل رادیویی به سمت هدف پرواز کردند. چند کیلومتر قبل از رسیدن بر فراز آن، مخازن سوخت اضافی خود را که خالی شده بود، در مناطق بیابانی رها کردند.
به محض رسیدن جنگندهها به نزدیکی رآکتور، خدمهٔ توپهای ضدهوایی محافظتکننده از آن شروع به تیراندازی به سمت جنگندههای شرکتکننده در عملیات کردند بدون آنکه بتوانند به آنها آسیبی برسانند.
در نهایت خلبانان اف-۱۶ در عرض تنها ۱۵ ثانیه هدفشان را بمباران کردند. خلبان هر جنگنده با فاصله دو ثانیه از فروند جلویی بمب را بر روی هدف رها کرد. خلبانان هفت فروند از هشت اف-۱۶ بمبهایشان را با دقت بر روی رآکتور رها کردند. در نتیجهٔ انفجارها گنبد رآکتور بر روی آن فرو ریخت و سازهٔ نگهدارندهٔ گنبد نیز به طرفین رآکتور ریخت و آبهای زیرزمینی به سطح رآکتور فوران کرد.
ده دقیقه پس از بمباران، خلبانان به یکدیگر رسیده و دو دستهٔ چهار فروندی را در آسمان تشکیل دادند و با استفاده از حریم هوایی اردن با سرعت به سمت اسرائیل بازگشتند بدون آنکه نیروی هوایی عراق به آنها آسیبی برساند.
به این ترتیب، نیروی هوایی اسرائیل موفق شد از دستیابی دیکتاتور عراق، صدام حسین، به سلاح اتمی جلوگیری کند و جان میلیونها نفر را بالقوه نجات دهد. اگرچه در ابتدا مقامات بسیاری از کشورهای غربی چون ایالات متحده آمریکا و فرانسه و همچنین برخی سیاستمداران اسرائیلی چون شیمون پِرِز به مناخیم بگین، نخستوزیر اسرائیل، و سایر مقامات لشکری و کشوری این کشور به علت انجام این عملیات اعتراض کردند، اما این عملیات بهعنوان یکی از موفقترین عملیاتهای نیروی هوایی اسرائیل در تاریخ ثبت شد.
انهدام رآکتور هستهای تموز-۱ وجههٔ سیاسی و نظامی عراق و دیکتاتور آن صدام حسین را خدشهدار کرد و در نتیجه او بهقدری عصبانی شد که دستور اعدام سرهنگ فخری حسین، فرمانده دفاع هوایی غرب عراق، و تمامی افسران زیردست او با درجهٔ بالاتر از سرگرد را صادر کرد.
سالها طول کشید تا دولت عراق موفق به بازسازی نسبی برخی از تأسیسات این نیروگاه اتمی در ده مایلی جنوب بغداد شد. سرانجام در جریان عملیات طوفان صحرا بهرهبری ایالات متحده آمریکا علیه عراق، بار دیگر این نیروگاه و این بار سایر رآکتورها در جریان یکی از بزرگترین مأموریتها یا عملیاتهای هوایی تاریخ و بزرگترین عملیات صورتگرفته توسط جنگندههای اف-۱۶ در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۶۹ بمباران شد، هرچند دو فروند از ۵۶ اف-۱۶ شرکتکنندهٔ نیروی هوایی آمریکا در این عملیات ساقط و خلبانان آن اسیر شدند.
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
۲۸ - سر و ته یک کرباس - جلد دوم بخش بیست و هشتمِ کتاب - به هم رسیدن…
https://zil.ink/Mrhalloo
#کتاب_صوتی
#سر_و_ته_یک_کرباس
نوشته: محمدعلی #جمالزاده
راوی: ح #پرهام
ادیت و ویرایش. گ. جاسمی
با سپاس از ح عزت نژاد
کانال اشعار هالو
@mrhallo
شب نشینی هالو
@sh_n_halloo
خرید از هالو
@halloo_gram
#هر_شب_با_كتاب
#سهم_کتاب
#کتابخانه_هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
#سر_و_ته_یک_کرباس
نوشته: محمدعلی #جمالزاده
راوی: ح #پرهام
ادیت و ویرایش. گ. جاسمی
با سپاس از ح عزت نژاد
کانال اشعار هالو
@mrhallo
شب نشینی هالو
@sh_n_halloo
خرید از هالو
@halloo_gram
#هر_شب_با_كتاب
#سهم_کتاب
#کتابخانه_هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
138 - هزار و يک شب - علاالدین محلل می شود
https://zil.ink/Mrhalloo
#کتاب_صوتی
#داستان_های_هزار_و_یک_شب
راوی: ح #پرهام
ادیت و ویرایش. گ. جاسمی
با سپاس از ح عزت نژاد
کانال اشعار هالو
@mrhallo
شب نشینی هالو
@sh_n_halloo
خرید از هالو
@halloo_gram
#هر_شب_با_كتاب
#سهم_کتاب
#کتابخانه_هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
#داستان_های_هزار_و_یک_شب
راوی: ح #پرهام
ادیت و ویرایش. گ. جاسمی
با سپاس از ح عزت نژاد
کانال اشعار هالو
@mrhallo
شب نشینی هالو
@sh_n_halloo
خرید از هالو
@halloo_gram
#هر_شب_با_كتاب
#سهم_کتاب
#کتابخانه_هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
شورای اطلاع رسانی دولت در واکنش به آنچه «اتهامزنی غیرمنصفانه به دولت توسط برخی نامزدها طی مناظره در مورد طرح اصلاح قیمت حاملهای انرژی در آبان سال ۹۸» خواند، تاکید کرد که افزایش قیمت بنزین «تصمیم کلان ملی و حاکمیتی» بود و پس از تایید مصوبه از سوی رهبری در دستور کار قرار گرفت"
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
محمد خاتمی در پیامی به حزب جوانان ایران اسلامی، نوشت: «در این فضای سرد و افسرده که جامعه به نیاز به نشاط و امید و اشتیاق به شرکت در عرصه سرنوشت دارد،امیدوارم همه تشکلها و احزاب و جریانهای سیاسی و ملی بتوانند در این برهه حساس مسئولیت خود را نسبت به میهن و مردم به درستی بشناسند»"
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo
👇
شب نشینی هالو
https://zil.ink/Mrhalloo