Bir o‘rmon bo‘larkan. Shu o‘rmon ichidagi kichkinagina kulbada chol-kampir turisharkan. Ularning bitta qizi bo‘larkan. Juda kambag‘al bo‘lib, qo‘l uchida kun ko‘risharkan. Har kuni qizcha kechki payt ostonaga chiqib qarasa, uzoqdan bir uy ko‘rinib turarkan. Uyning derazalari oltinday tovlanib, juda chiroyli ko‘rinarkan. Qizchaning shunday ajoyib uyga havasi kelibdi, nima bo‘lsayam uni bir ko‘rmoqchi bo‘libdi. Kunlardan bir kuni uyidan chiqib, o‘sha tomonga qarab yuraveribdi. Yo‘l yuribdi, yo‘l yursayam mo‘l yuribdi, oxiri o‘sha joyga yetib boribdi. Lekin shu payt to‘satdan atrofga qorong‘i tushibdi. Qizcha o‘rmon ichida uxlab qolibdi. Bir mahal uyg‘onib qarasa, o‘zi kelgan tomonda yana bir uy charaqlab yotganmish. Uning ham oynalari xuddi oltinga o‘xshab yalt-yalt etib turganmish. Qizcha oldiniga hayron bo‘libdi, keyin bu uy o‘zlariniki ekanini, oftob nuri tushib, shunaqa yaraqlab turganini tushunibdi.
Har kim o‘z turmushidan nolimasligi kerak. Hikoyadagi qizchaga o‘xshab, biz ham ko‘pincha o‘zimiz yashab turgan hayotning qadriga yetmaymiz. Undan sal uzoqlashgan taqdirdagina o‘zimiz qanchalik baxtli, turmushimiz qanchalik soz ekanini anglab yetamiz. Demak, kim qanday uyda yashayotgan bo‘lsa, uning uchun eng soz uy o‘sha.
Aziz Nesin «Gʻaroyib bolalar»
Har kim o‘z turmushidan nolimasligi kerak. Hikoyadagi qizchaga o‘xshab, biz ham ko‘pincha o‘zimiz yashab turgan hayotning qadriga yetmaymiz. Undan sal uzoqlashgan taqdirdagina o‘zimiz qanchalik baxtli, turmushimiz qanchalik soz ekanini anglab yetamiz. Demak, kim qanday uyda yashayotgan bo‘lsa, uning uchun eng soz uy o‘sha.
Aziz Nesin «Gʻaroyib bolalar»
AQSHdagi dunyoga mashhur va eng keksa universitetlardan biri Garvardda talabalarni ruhlantrish maqsadadida quyidagi gaplar tez-tez takrorlanadi.
- Hozir uxlasang, albatta, orzularingni tushingda ko‘rasan. Agar uyquning o‘rniga o‘qishni tanlasang, orzularingni hayotda ko‘rasan.
- Qachonki sen hammasiga juda kech bo‘ldi, deb o‘ylasang, aslida hali erta bo‘ladi.
- O‘qish azobi — vaqtinchalik. Bilmaslik azobi — abadiy.
- O‘qish — bu vaqt sarflash emas. O‘qish — harakat qilish.
- Hayot faqat o‘qishdan iborat emas. Hayotning mana shu qismini ham bosib o‘ta olmasang, nimaga ham qodir bo‘la olarding?
- Qiyinchilik va tinimsiz harakatdan rohatlan.
- Kimki hammasini erta qilsa, o‘zining muvaffaqiyatidan haqqoniy rohatlana oladi.
- Hammasiga ulgurish imkoniyati barchaga berilmagan, lekin muvaffaqiyat o‘z ustida ishlovchi va muammolarni tezda hal qiladiganlarga keladi.
- Vaqt uchadi. Hozirgi so‘laging ertaga ko‘z yoshi bo‘ladi.
- Agar sen bugun piyoda yurishni xohlamasang, ertaga yugurishga majbur bo‘lasan.
- Kelajagi uchun nimadir qiladigan odam realistdir.
- Sening topadigan puling – olgan biliming darajasiga proporsional.
- Bugun hech qachon qaytib kelmaydi.
- Hozir hattoki dushmanlaring ochlarcha kitoblarni varaqlamoqda.
- Qiyinchiliklarsiz maqsadga yetib bo‘lmaydi.
🔐 @Secretius 🔐
- Hozir uxlasang, albatta, orzularingni tushingda ko‘rasan. Agar uyquning o‘rniga o‘qishni tanlasang, orzularingni hayotda ko‘rasan.
- Qachonki sen hammasiga juda kech bo‘ldi, deb o‘ylasang, aslida hali erta bo‘ladi.
- O‘qish azobi — vaqtinchalik. Bilmaslik azobi — abadiy.
- O‘qish — bu vaqt sarflash emas. O‘qish — harakat qilish.
- Hayot faqat o‘qishdan iborat emas. Hayotning mana shu qismini ham bosib o‘ta olmasang, nimaga ham qodir bo‘la olarding?
- Qiyinchilik va tinimsiz harakatdan rohatlan.
- Kimki hammasini erta qilsa, o‘zining muvaffaqiyatidan haqqoniy rohatlana oladi.
- Hammasiga ulgurish imkoniyati barchaga berilmagan, lekin muvaffaqiyat o‘z ustida ishlovchi va muammolarni tezda hal qiladiganlarga keladi.
- Vaqt uchadi. Hozirgi so‘laging ertaga ko‘z yoshi bo‘ladi.
- Agar sen bugun piyoda yurishni xohlamasang, ertaga yugurishga majbur bo‘lasan.
- Kelajagi uchun nimadir qiladigan odam realistdir.
- Sening topadigan puling – olgan biliming darajasiga proporsional.
- Bugun hech qachon qaytib kelmaydi.
- Hozir hattoki dushmanlaring ochlarcha kitoblarni varaqlamoqda.
- Qiyinchiliklarsiz maqsadga yetib bo‘lmaydi.
🔐 @Secretius 🔐
#News Meizu Meizu 17 Pro premium modelini chiqardi
• Samsung Super AMOLED displeyi;
• Snapdragon 865;
• AnTuTu-dagi Meizu 17 Pro balli 600,000 ballni tashkil qiladi;
• 12 Gb tezkor xotira;
• 27 Vt quvvatga ega tezkor mCharge Super Wireless-ni qo'llab-quvvatlaydi;
• batareya 4500 mA/soat;
• Sony IMX686 sensori va 64 megapiksellik aniqlikdagi asosiy kamerasi.
🔐 @Secretius 🔐
• Samsung Super AMOLED displeyi;
• Snapdragon 865;
• AnTuTu-dagi Meizu 17 Pro balli 600,000 ballni tashkil qiladi;
• 12 Gb tezkor xotira;
• 27 Vt quvvatga ega tezkor mCharge Super Wireless-ni qo'llab-quvvatlaydi;
• batareya 4500 mA/soat;
• Sony IMX686 sensori va 64 megapiksellik aniqlikdagi asosiy kamerasi.
🔐 @Secretius 🔐
#Yangiliklar Apple AQShda o'z do'konlarini ochdi.
Keyingi hafta kompaniya Aydaho, Janubiy Karolina, Alabama va Alyaskadagi bir nechta do'konlar faoliyatini qayta tiklaydi. Ular tana haroratini muntazam ravishda tekshirib turishni va bir vaqtning o'zida cheklangan miqdordagi xaridorlarni qabul qilishni rejalashtirishadi.
🔐 @Secretius 🔐
Keyingi hafta kompaniya Aydaho, Janubiy Karolina, Alabama va Alyaskadagi bir nechta do'konlar faoliyatini qayta tiklaydi. Ular tana haroratini muntazam ravishda tekshirib turishni va bir vaqtning o'zida cheklangan miqdordagi xaridorlarni qabul qilishni rejalashtirishadi.
🔐 @Secretius 🔐
#Yangiliklar Finlyandiyaning Verge Motorcycles kompaniyasi birinchi bo'lib elektr velosipedini Verge TSni namoyish etdi
107 ot kuchiga ega elektr motor tufayli u to'rt soniyada 100 km/s gacha tezlashishi mumkin. Maksimal tezlik dasturiy ravishda soatiga 180 km tezlik bilan cheklangan. Ishlab chiquvchilar batareyaning hajmini oshkor qilmaydilar, ammo bitta zaryad bilan ular shahar rejimida 300 km va avtomagistralda 200 km va'da qiladilar.
🔐 @Secretius 🔐
107 ot kuchiga ega elektr motor tufayli u to'rt soniyada 100 km/s gacha tezlashishi mumkin. Maksimal tezlik dasturiy ravishda soatiga 180 km tezlik bilan cheklangan. Ishlab chiquvchilar batareyaning hajmini oshkor qilmaydilar, ammo bitta zaryad bilan ular shahar rejimida 300 km va avtomagistralda 200 km va'da qiladilar.
🔐 @Secretius 🔐
#Yangiliklar Xiaomi Poco F2 Pro-ni taqdim etdi.
Belgilar:
• 6,67 dyuymli ekran (Full HD +, AMOLED);
• 5G modemli Snapdragon 865;
33 Vt tez zaryadlangan 4700 mA/soat batareya;
• Kameralar: 64MP + 13MP (keng burchak) + 5MP (Orqa) + 2MP, old;
20 megapikselli, USB-C, NFC, 3,5 millimetrli audio uyasi va boshqaruv uskunalari uchun infraqizil portning tortib olinadigan old kamerasi.
🔐 @Secretius 🔐
Belgilar:
• 6,67 dyuymli ekran (Full HD +, AMOLED);
• 5G modemli Snapdragon 865;
33 Vt tez zaryadlangan 4700 mA/soat batareya;
• Kameralar: 64MP + 13MP (keng burchak) + 5MP (Orqa) + 2MP, old;
20 megapikselli, USB-C, NFC, 3,5 millimetrli audio uyasi va boshqaruv uskunalari uchun infraqizil portning tortib olinadigan old kamerasi.
🔐 @Secretius 🔐
Bir vagon bot 😅
T.me/fakemailbot
Sohta e-mail pochta beruvchi bot
Kerak boʻlib qolar👻
T.me/coolfacebot
Bu botga selfiyengizni yuborsangiz har xil hayvonlarni yuzingizga qo‘yib beradi😄
T.me/VoiceEffectsBot
Ovozli xabar va musiqalarga har xil effektlar bersangiz bo‘ladi. Ajoyib!
T.me/Megatoolsbot
Qo‘shiq va videolarni tahrirlashingiz mumkin.
T.me/ClockBot
Barcha davlatlar soati.
T.me/TheFeedReaderBot
Ushbu botga Tvitter, YouTube, Instagram sahifasi yoki biror sayt manzilini yuborsangiz unga joylangan eng so‘ngi xabarlarni sizga yuborib turadi.
#bot #telegram
T.me/fakemailbot
Sohta e-mail pochta beruvchi bot
Kerak boʻlib qolar👻
T.me/coolfacebot
Bu botga selfiyengizni yuborsangiz har xil hayvonlarni yuzingizga qo‘yib beradi😄
T.me/VoiceEffectsBot
Ovozli xabar va musiqalarga har xil effektlar bersangiz bo‘ladi. Ajoyib!
T.me/Megatoolsbot
Qo‘shiq va videolarni tahrirlashingiz mumkin.
T.me/ClockBot
Barcha davlatlar soati.
T.me/TheFeedReaderBot
Ushbu botga Tvitter, YouTube, Instagram sahifasi yoki biror sayt manzilini yuborsangiz unga joylangan eng so‘ngi xabarlarni sizga yuborib turadi.
#bot #telegram
Telegram
Fake Mail
Create hundreds of email address and receive unlimited mails everything just under 1second.
Join 👉 @robots channel
Join 👉 @robots channel
👍1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#dolzarb
Karantin payti onlayn darslardan "ezilib" ketgan talabalar uchun super "Lifehack"!💡💡
Barcha "Ezilganlar"ga jo'natamiz! 🔄
🔐 @Secretius 🔐
Karantin payti onlayn darslardan "ezilib" ketgan talabalar uchun super "Lifehack"!💡💡
Barcha "Ezilganlar"ga jo'natamiz! 🔄
🔐 @Secretius 🔐
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
"MONSTER X"
Dunyodagi eng kuchli power bank! Gonkong kompaniyasi ALLPOWERS Industrial 345600 mA / soat yoki 1,278 Wh sig'imli portativ zaxira batareyasini yaratdi. Bugungi kunda ushbu "akkumulyator" o'z sinfidagi barcha raqiblar orasida eng katta sig'imga ega va sizga 13 dyuymli noutbukni 25 marta, o'rtacha smartfonni esa 110 marta zaryad qilish imkonini beradi.
🔐 @Secretius 🔐
Dunyodagi eng kuchli power bank! Gonkong kompaniyasi ALLPOWERS Industrial 345600 mA / soat yoki 1,278 Wh sig'imli portativ zaxira batareyasini yaratdi. Bugungi kunda ushbu "akkumulyator" o'z sinfidagi barcha raqiblar orasida eng katta sig'imga ega va sizga 13 dyuymli noutbukni 25 marta, o'rtacha smartfonni esa 110 marta zaryad qilish imkonini beradi.
🔐 @Secretius 🔐
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Sizda ham boʻlganmi?
🔐 @Secretius 🔐
🔐 @Secretius 🔐
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#Qiziqarli Avstraliyada Boeing kompaniyasining sun'iy intellektiga ega bo'lgan jangovar dronlar bo'ladi
Avstraliya harbiy-havo kuchlari uchun maxsus ishlab chiqilgan 11,5 metr uzunlikdagi harbiy samolyot, "Sadoqatli Wingman" inson nazoratisiz ishlashga qodir. Bugungi kunda qurilmalar yer sinovlaridan o'tmoqda va birinchi parvoz bu yil oxirida amalga oshiriladi.
Batafsil gifda
🔐 @Secretius
Avstraliya harbiy-havo kuchlari uchun maxsus ishlab chiqilgan 11,5 metr uzunlikdagi harbiy samolyot, "Sadoqatli Wingman" inson nazoratisiz ishlashga qodir. Bugungi kunda qurilmalar yer sinovlaridan o'tmoqda va birinchi parvoz bu yil oxirida amalga oshiriladi.
Batafsil gifda
🔐 @Secretius
@Secretius Video Player All format.apk
17.2 MB
Kino ishqibozlari uchun ajoyib videopleyer
Koʻplab formatlarni qoʻllab quvvatlaydi
Google playdagi tavsifi bilan tanishib chiqishingizni soʻrayman
https://play.google.com/store/apps/details?id=uplayer.video.player
🔐 @Secretius 🔐
Koʻplab formatlarni qoʻllab quvvatlaydi
Google playdagi tavsifi bilan tanishib chiqishingizni soʻrayman
https://play.google.com/store/apps/details?id=uplayer.video.player
🔐 @Secretius 🔐
Urbanizasiya - bu ertalab chetidagi hovlingizdan velosipedda ishga yo‘l olasiz. To metroning oldiga kelguningizcha velosipedchilar yo‘lidan harakatlanib kelasiz. Metroga kirishda velosipedni qoldirib, smart kartangizdan to‘lov qilib metroga kirasiz. Metro tabloda ko‘rsatilgan daqiqada keladi. Vagonga kirishda nogironlar aravachasidagi odamga yo‘l berasiz. U ham hovlisidan aravada chiqib, yo‘l yo‘lakay hech qanday zinapoya va to‘siqlarga duch kelmay, metroga tushgan bo‘ladi. Yo‘lda ikki bekat avtobusda kelgan. Qiyinchiliksiz. Metroda vayfay orqali internetdan foydalanasiz. Bekatda chiqib, belgilangan vaqtda ishxonangizga borasiz. Yo‘llar ham tartibli, ishxonaga mashinada kelgan odam, ulovini yerto‘laga yoki ko‘p qavatli turargohga joylashtiradi. Metrodan chiqib, ishxonangizga yetib borguncha, yo‘l yo‘lakay kofe bilan shirinlik ovolasiz, ahlatni har yuz metrga joylashgan axlat qutilariga joylashtirasiz.
to‘g‘ri, shahar markazidagi uylar yuz qavatli emas, lekin infrastruktura shvesariya soati kabi chiki-chiki. Yo‘llar yomg‘ir mavsumida daryo bo‘lmaydi, ertalab bekatlar oldi axlatga to‘lmaydi.
Har bir yangi qurilgan ko‘p qavatli uylar atrofida yangi maktab va bog‘chalar bor. Ikki kvartal o‘rtasida top toza, yam yashil saylgoh va soya salqin park bor. Avtomobillar bir tekis ohista harakatlanadi. Avtobuslar vaqtida keladi, hamma joyga borsa bo‘ladi, shahar va shaharchalar ham shunaqa bo‘ladi deb hayol qilib tursam, yo‘q, urbanizasiya hamma joyda pala partish, rejasiz ko‘p qavatli uylarni qurib tashash ekan.
🔐 @Secretius 🔐
to‘g‘ri, shahar markazidagi uylar yuz qavatli emas, lekin infrastruktura shvesariya soati kabi chiki-chiki. Yo‘llar yomg‘ir mavsumida daryo bo‘lmaydi, ertalab bekatlar oldi axlatga to‘lmaydi.
Har bir yangi qurilgan ko‘p qavatli uylar atrofida yangi maktab va bog‘chalar bor. Ikki kvartal o‘rtasida top toza, yam yashil saylgoh va soya salqin park bor. Avtomobillar bir tekis ohista harakatlanadi. Avtobuslar vaqtida keladi, hamma joyga borsa bo‘ladi, shahar va shaharchalar ham shunaqa bo‘ladi deb hayol qilib tursam, yo‘q, urbanizasiya hamma joyda pala partish, rejasiz ko‘p qavatli uylarni qurib tashash ekan.
🔐 @Secretius 🔐
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Xitoyda yetkazib berish xizmatidagi robot orqali saralash tizimi!
Robotlar kuniga 200 ming posilka to'plamini to'ldiradi, qayta zaryadlashni talab qilmaydi va sutkasiga 24 soat ishlashga qodir. Kompaniya tizim shunga o'xshash inson kuchi bilan solishtirganda xarajatlarning 70 foizini tejashini ta'kidlaydi.
Odamlar shu kabi funksiyalarni bajaradigan kompaniya xodimlariga qaraganda 4-5 baravar samaraliroq bo'lishdi. Bir kishi 1kun vaqt sarflaydigan ushbu operatsiyani robot 60-75daqiqada bajaradi.
🔐 @Secretius 🔐
Robotlar kuniga 200 ming posilka to'plamini to'ldiradi, qayta zaryadlashni talab qilmaydi va sutkasiga 24 soat ishlashga qodir. Kompaniya tizim shunga o'xshash inson kuchi bilan solishtirganda xarajatlarning 70 foizini tejashini ta'kidlaydi.
Odamlar shu kabi funksiyalarni bajaradigan kompaniya xodimlariga qaraganda 4-5 baravar samaraliroq bo'lishdi. Bir kishi 1kun vaqt sarflaydigan ushbu operatsiyani robot 60-75daqiqada bajaradi.
🔐 @Secretius 🔐
Quvonchga almashgan dard
“Qarg‘alar uchsa qaraylik
Marg‘ilonning yo‘liga...”
Bu qo‘shiqni barchamiz “Yalla” guruhining ajoyib ijrosi orqali yaxshi bilamiz. Bundan tashqari, “Handalak” hajviy guruhining konsert dasturi boshlanmasida ham shu qo‘shiqdan foydalanilgan. Bugungi kunda Madaniyat vaziri lavozimini egallab turgan O‘zbekiston xalq artisti Ozodbek Nazarbekov ham Navoiy viloyatidagi Sarmishsoy darasida bo‘lib o‘tgan “Asrlar sadosi” festivalida ushbu qo‘shiqni bir oz o‘zgartirib kuylagan edi:
“Qarg‘alar uchsa qaraylik
Sarmishsoyning yo‘liga...”
Kuni kecha efirga uzatilgan “Ilhaq” filmi ham bu qo‘shiqni yana bir karra yodimizga soldi. Xo‘sh, o‘zi bu raqsbop, xalqona kuyning yaratilish tarixi qanday bo‘lgan? Nega endi aynan Marg‘ilon yo‘li?! Nima uchun qarg‘alar uchgan vaqtida qarash kerak bo‘lgan?! O‘zi, shunday qo‘shiqqa bulbul, juda bo‘lmasa kaptar mosroq tushmasmidi?!
Yo‘q! Tushmas edi. Chunki... Chunki, bu qo‘shiq siz va biz o‘ylagan bilgandek doira zarbi jarangi bilan raqsga tushishga majbur etuvchi sho‘xlikni emas, balki yuraklarni anordek siqib, qonini oqizguvchi dardni o‘zida ko‘tarib turadi. Keling, tarixga nazar solaylik.
Oqposhshoning “muzaffar va g‘olib” qo‘shini - “ulug‘ og‘amiz” O‘rusiya askarlari O‘rta Osiyoni zabt etish uchun qattiq “yeng shimargan” vaqtlar. Bir uloqni uch tomondan talashib, horigan raqib uloqchidek turgan xonlik-u amirlik rahnamo xon-u amir, bek-u boyonlari birin-ketin o‘z bo‘ynini qullik zanjiriga egib, taslim bo‘lish payida yurgan payt. Ammo, oddiy xalq orasida bu qullikka rozilar yo‘q edi. Odamlar shusiz ham bir parcha yerini yana yarim qilishga intiladigan, erkiga, hurligiga chang soladigan har qanday begona qo‘lga qarshi turishga intilardi. Shunday intilishlar Marg‘ilon aholisi orasida ham kechayotgan edi.
1875-yilda shahar mudofaada qattiq qarshilik ko‘rsatadi. Ammo, kuchlar teng emas edi. Yaxshi harbiy tayyorgarlik ko‘rgan oqposhsho armiyasi va kazaklar polklari shaharni qo‘lga kiritadilar. Ana o‘shanda, haqiqiy Qiyomat yuz beradi - Oqposhsho buyrug‘iga binoan qarshilik ko‘rsatgan aholi ichidan yosh yigitlar va erkaklarning barchasini dorga osishga buyuradi. Qatl ruslar Marg‘ilonga kirib kelgan yo‘lda amalga oshiriladi. Boisi, bu barchaga, keyingi isyon boshlamoqchi bo‘lganlarga dars bo‘lishi kerak edi...
Qatl amalga oshirilgach, maqtullarning jasadiga teginishga, ularni ko‘mishga ruxsat berilmaydi. Urinib ko‘rganlar esa, safni yana bir jasad bilan to‘ldirardi.
Vaqt o‘ta boshlagach, quzg‘un (qora qarg‘a)lar jasadlarni yeyish uchun Marg‘ilonga yopiriladi. Marhumlarning yaqinlari esa, jasadlarni yana tahqir etilmasin uchun qushlardan himoya qilishga kirishadi - qarg‘alar ko‘ringani hamono, ularni haydash uchun yo‘lga yuguradilar. Bu hol qo‘shiqning birinchi baytida keltirilgan:
“Qarg‘alar uchsa, qaraylik
Marg‘ilonning yo‘liga...”
Ammo, qushlardan himoya etgan bilan tabiatdan himoya etib bo‘lmasdi - kundan-kun jasadlar o‘zidan badbo‘y hid taratar, yo‘ldan o‘tishning, o‘tish tugul, unga yaqin yo‘lashning iloji bo‘lmay qoladi. Shu darajada-ki, hid butun shahar va yon-atrof qishloqlariga ham tarqaladi. Ammo, shunchalar yomon hid chiqsa-da, inson o‘z og‘asini, o‘z inisini, umuman, o‘z yaqinini “sassiq” deya olarmidi?! Xalq bu bo‘yni yoqimli iforga tenglaydi, xush bo‘ylarga tenglaydi. “Handalak bo‘ylik” deya ataydi marhumlarni:
“Hidi kelsa, mast bo‘laylik,
Handalakning bo‘yiga.
Handalak bo‘ylikkinam, sen
Unda zor, men bunda zor...”
Kishilar uchun eng alamlisi o‘z yaqinlarini tuproqqa qo‘ya olmas edilar, loaqal teginish ham mumkin emas:
“To‘tiqushning bolasidek
Ikkalamiz intizor.
Intizorlik torta-torta
Tanda toqat qolmadi.
Yo‘l chivindek sarg‘ayib,
Ucharga holim qolmadi...”
Bu qo‘shiq ana shunday qonli, qayg‘uli davr xabarchisi. Xalqning deyarli barcha kuyi o‘z dardini ifoda etgan. So‘zni tantanavor yakunlaymiz - Vatanning yaxshi kunini unutsangiz ham, yomon kunini unutmang!
“Qarg‘alar uchsa, qaraylik...”
🔐 @Secretius 🔐
“Qarg‘alar uchsa qaraylik
Marg‘ilonning yo‘liga...”
Bu qo‘shiqni barchamiz “Yalla” guruhining ajoyib ijrosi orqali yaxshi bilamiz. Bundan tashqari, “Handalak” hajviy guruhining konsert dasturi boshlanmasida ham shu qo‘shiqdan foydalanilgan. Bugungi kunda Madaniyat vaziri lavozimini egallab turgan O‘zbekiston xalq artisti Ozodbek Nazarbekov ham Navoiy viloyatidagi Sarmishsoy darasida bo‘lib o‘tgan “Asrlar sadosi” festivalida ushbu qo‘shiqni bir oz o‘zgartirib kuylagan edi:
“Qarg‘alar uchsa qaraylik
Sarmishsoyning yo‘liga...”
Kuni kecha efirga uzatilgan “Ilhaq” filmi ham bu qo‘shiqni yana bir karra yodimizga soldi. Xo‘sh, o‘zi bu raqsbop, xalqona kuyning yaratilish tarixi qanday bo‘lgan? Nega endi aynan Marg‘ilon yo‘li?! Nima uchun qarg‘alar uchgan vaqtida qarash kerak bo‘lgan?! O‘zi, shunday qo‘shiqqa bulbul, juda bo‘lmasa kaptar mosroq tushmasmidi?!
Yo‘q! Tushmas edi. Chunki... Chunki, bu qo‘shiq siz va biz o‘ylagan bilgandek doira zarbi jarangi bilan raqsga tushishga majbur etuvchi sho‘xlikni emas, balki yuraklarni anordek siqib, qonini oqizguvchi dardni o‘zida ko‘tarib turadi. Keling, tarixga nazar solaylik.
Oqposhshoning “muzaffar va g‘olib” qo‘shini - “ulug‘ og‘amiz” O‘rusiya askarlari O‘rta Osiyoni zabt etish uchun qattiq “yeng shimargan” vaqtlar. Bir uloqni uch tomondan talashib, horigan raqib uloqchidek turgan xonlik-u amirlik rahnamo xon-u amir, bek-u boyonlari birin-ketin o‘z bo‘ynini qullik zanjiriga egib, taslim bo‘lish payida yurgan payt. Ammo, oddiy xalq orasida bu qullikka rozilar yo‘q edi. Odamlar shusiz ham bir parcha yerini yana yarim qilishga intiladigan, erkiga, hurligiga chang soladigan har qanday begona qo‘lga qarshi turishga intilardi. Shunday intilishlar Marg‘ilon aholisi orasida ham kechayotgan edi.
1875-yilda shahar mudofaada qattiq qarshilik ko‘rsatadi. Ammo, kuchlar teng emas edi. Yaxshi harbiy tayyorgarlik ko‘rgan oqposhsho armiyasi va kazaklar polklari shaharni qo‘lga kiritadilar. Ana o‘shanda, haqiqiy Qiyomat yuz beradi - Oqposhsho buyrug‘iga binoan qarshilik ko‘rsatgan aholi ichidan yosh yigitlar va erkaklarning barchasini dorga osishga buyuradi. Qatl ruslar Marg‘ilonga kirib kelgan yo‘lda amalga oshiriladi. Boisi, bu barchaga, keyingi isyon boshlamoqchi bo‘lganlarga dars bo‘lishi kerak edi...
Qatl amalga oshirilgach, maqtullarning jasadiga teginishga, ularni ko‘mishga ruxsat berilmaydi. Urinib ko‘rganlar esa, safni yana bir jasad bilan to‘ldirardi.
Vaqt o‘ta boshlagach, quzg‘un (qora qarg‘a)lar jasadlarni yeyish uchun Marg‘ilonga yopiriladi. Marhumlarning yaqinlari esa, jasadlarni yana tahqir etilmasin uchun qushlardan himoya qilishga kirishadi - qarg‘alar ko‘ringani hamono, ularni haydash uchun yo‘lga yuguradilar. Bu hol qo‘shiqning birinchi baytida keltirilgan:
“Qarg‘alar uchsa, qaraylik
Marg‘ilonning yo‘liga...”
Ammo, qushlardan himoya etgan bilan tabiatdan himoya etib bo‘lmasdi - kundan-kun jasadlar o‘zidan badbo‘y hid taratar, yo‘ldan o‘tishning, o‘tish tugul, unga yaqin yo‘lashning iloji bo‘lmay qoladi. Shu darajada-ki, hid butun shahar va yon-atrof qishloqlariga ham tarqaladi. Ammo, shunchalar yomon hid chiqsa-da, inson o‘z og‘asini, o‘z inisini, umuman, o‘z yaqinini “sassiq” deya olarmidi?! Xalq bu bo‘yni yoqimli iforga tenglaydi, xush bo‘ylarga tenglaydi. “Handalak bo‘ylik” deya ataydi marhumlarni:
“Hidi kelsa, mast bo‘laylik,
Handalakning bo‘yiga.
Handalak bo‘ylikkinam, sen
Unda zor, men bunda zor...”
Kishilar uchun eng alamlisi o‘z yaqinlarini tuproqqa qo‘ya olmas edilar, loaqal teginish ham mumkin emas:
“To‘tiqushning bolasidek
Ikkalamiz intizor.
Intizorlik torta-torta
Tanda toqat qolmadi.
Yo‘l chivindek sarg‘ayib,
Ucharga holim qolmadi...”
Bu qo‘shiq ana shunday qonli, qayg‘uli davr xabarchisi. Xalqning deyarli barcha kuyi o‘z dardini ifoda etgan. So‘zni tantanavor yakunlaymiz - Vatanning yaxshi kunini unutsangiz ham, yomon kunini unutmang!
“Qarg‘alar uchsa, qaraylik...”
🔐 @Secretius 🔐
👍1