હિન્દ મહાસાગરનો ઉત્તરનો જળવિસ્તાર નાનો અને ભૂમિખંડોથી ઘેરાયેલો છે. તેથી એ વિસ્તારના પ્રવાહતંત્ર પર ભૂમિખંડનો પ્રભાવ રહેલો છે. ત્યાં શિયાળુ અને ઉનાળુ મોસમી પવનોની ઋતુઓ પ્રમાણે પ્રવાહોની દિશા બદલાતી રહે છે. ઉત્તર વિષુવવૃત્તીય પ્રવાહ પશ્ચિમ દિશામાં વહે છે. શિયાળાના મોસમી પવનો એને જાળવી રાખે છે. આ સમયે પ્રતિપ્રવાહ પૂર્વ દિશામાં વહેતો જોવા મળે છે, ઉનાળાની ઋતુમાં પ્રતિપ્રવાહ તથા ઉત્તર વિષુવવૃત્તીય પ્રવાહ અદૃશ્ય થઈ જાય છે. એના સ્થાને પૂર્વમાં વહેતો નૈઋત્યનો મોસમી પ્રવાહ શરૂ થાય છે. ઉત્તર હિન્દી મહાસાગરમાં આમ શિયાળા ઉનાળાની ઋતુઓમાં પ્રવાહોની સ્થિતિ ઊલટી થઈ જાય છે.