સમુદ્રતળનું ઊંડાણ બધે એક સરખું નથી. જેમ ભૂસપાટી પરનાં મુખ્ય ભૂમિસ્વરૂપો પર્વતો, મેદાનો, ઉચ્ચપ્રદેશો અને ખીણો છે તેમ સમુદ્રતળના ભૂપૃષ્ઠના સંદર્ભમાં પણ અનેક પ્રકારનાં ભૂમિસ્વરૂપો છે. આ ભૂમિસ્વરૂપોના મુખ્ય ચાર વિભાગ પાડવામાં આવ્યા છે.
1) ખંડીય છાજલી : ભૂમિખંડોના કિનારા પાસે આવેલા સમુદ્રો અને મહાસાગરોના આશરે 200 મીટર (આશરે 100 ફેધમ) ઊંડાઈ સુધીના મેદની ભાગને ખંડીય છાજલી કહે છે.
2) ખંડીય ઢોળાવ : ખંડીય છાજલી પૂરી થતાં સમુદ્રની ઊંડાઈ એકાએક વધવા લાગે છે. ખંડીયના કિનારથી શરૂ થતા આ ઢોળાવને ખંડીય ઢોળાવ કહે છે.
3) ગહન સમુદ્રના મેદાન : ખંડીય ઢોળાવ પૂરો થતાં સમુદ્રનો વિશાળ સપાટ ભાગ આવે છે. અહી સાગરતળનું ભૂપૃષ્ઠ વધુ નિયમિત બને છે. આ વિશાળ મેદાનો ઘણી ઊંડાઈએ રચાયા છે, તેથી તેને ગહન સમુદ્રનાં મેદાનો કહે છે. આ મેદાનોનો ઢાળ સરેરાશ 1° અને સરેરાશ ઊંડાઈ 6000મીટર છે.
4) ગહન સમુદ્ર ખાઈઓ : સમુદ્ર ખાઈઓ સમુદ્રતળના સૌથી ઊંડા ભાગો છે. તેઓ કમાનકાર અને સાંકડા હોય છે. તેમની બાજુઓના ઢોળાવ સીધા દીવાલ જેવા હોય છે. ગહન સમુદ્રના મેદનોના કેટલાક ભાગમાં એકાએક તીવ્ર ઢોળાવ બનતાં ત્યાં સાંકડી, ઊંડી અને લાંબી ખીણોની રચના થયેલી છે.

GAD દ્વારા 10 વર્ષનું ભરતી કેલેન્ડર જાહેર...