ભારતમાં અંગ્રેજી શાસન સ્થપાયું તે સમયે કેટલાક સામાજિક દૂષણો કે અનિષ્ઠો પ્રવર્તતા હતાં. તે માનવતાના વિરોધી અને વ્યક્તિના વિકાસને રૂંધતા હતાં. આ સામાજિક દૂષણોમાં મુખ્યત્વે બાળલગ્ન, અસ્પૃશ્યતા, બાળકીને દૂધ પીતી કરવી, ગુલામીપ્રથા, સતીપ્રથા, જ્ઞાતિભેદ, વિધવા પુનર્વિવાહની મનાઈ, નિરક્ષરતા અને અંધશ્રદ્ધાને ગણાવી શકાય.
19મી સદીમાં કેટલાક મહાન સમાજ સુધારકોએ ભારતનાં સામાજિક દૂષણો વિરુદ્ધ વ્યક્તિગતરૂપે અને સંસ્થાઓ સ્થાપીને તેને દૂર કરવા ઝુંબેશ ઉપાડી. આ સુધારકોએ સમાજમાં રહેલી અંધશ્રદ્ધા અને વિચિત્ર કહી શકાય તેવા દૂષણો દૂર કરી ભારતીય સમાજને પરિવર્તિત કરવાનું મહાન કાર્ય કર્યું.

tag/share

"આપણે પોઝિટિવ વિચારો કરીએ તો પોઝિટિવ, અને નેગેટિવ વિચાર કરીએ તો નેગેટિવ અસરો થાય એવું બને?"

આપણા વર્તન અને નિર્ણયો પર વિચારોનો પ્રભાવ મોટો હોય છે. મનોવિજ્ઞાનમાં એ જાણીતી વાત છે કે વિચારો લાગણીઓ પેદા કરે છે અને લાગણીઓ આપણા વ્યવહારને આકાર આપે છે. આપણે જે પણ કરીએ છે, અનુભવીએ છીએ, વિકલ્પો પસંદ કરીએ છે, નિર્ણયો કરીએ છીએ તેનું મૂળ વિચારોમાં હોય છે. જીવનની ગુણવત્તા વિચારોની ગુણવત્તા પર નિર્ભર હોય છે.
જેમ પાણીમાં પથ્થર પડે તો તે સપાટી પર તરંગો પેદા કરે છે, તેવી જ રીતે વિચારો આપણા મૂડ અને વર્તનને પ્રભાવિત કરે છે અને તેની વળતી અસર આપણી આજુબાજુના લોકો પર અને આપણા કામ પર પડે છે. આપણે જો વિચારોને નિયંત્રીત કરીએ તો આપણા મૂડ, લાગણીઓ અને વર્તન કાબૂમાં આવે છે.
એટલા માટે, હકારાત્મક વિચારો પ્રેરણાત્મક હોય છે, આત્મવિશ્વાસ વધારે છે, આપણને દ્રઢ બનાવે છે અને હિતકારી નિણર્યો લેવામાં મદદ કરે છે.
નકારાત્મક વિચારો નિરાશા જન્માવે છે, આત્મ વિશ્વાસ ઓછો કરે છે અને પ્રગતિ રુંધે છે.
અડધા ગ્લાસનું એક જાણીતું ઉદાહરણ છે. હકારાત્મક અભિગમવાળી વ્યક્તિ ગ્લાસ અડધો ભરેલો છે તેના પર ફોકસ કરશે. તે એવી રીતે જીવન જીવશે જાણે દુનિયામાં ઘણું કરવા જેવું છે. નકારાત્મક વ્યક્તિ ગ્લાસ અડધો ખાલી છે તેના પર ફોકસ કરશે. તે એવી રીતે જીવશે જાણે દુનિયામાં બધું ખરાબ જ છે.
A positive mind finds opportunity in everything. A negative mind finds fault in everything.
-Raj Goswami

વિનાયક સાવરકરે ઇ.સ. 1900માં ‘મિત્રમેલા’ નામની ક્રાંતિકારી સંસ્થા સ્થાપી જે બાદમાં ‘અભિનવ ભારત’ તરીકે ઓળખાઈ. તેમનું પુસ્તક “1857: પ્રથમ સ્વાતંત્રસંગ્રામ” પ્રકાશિત થતાં પહેલાં પ્રતિબંધિત થનાર વિશ્વનું પહેલું પુસ્તક હતું.